این گفتار با بهره گيري از ديدگاهها و سيره متعالي حضرت ثامن الحجج امام علي بن موسي الرضا(ع) در حوزه اقتصاد به ويژه مباني و اصول جهاد اقتصادي می پردازد؛ و در يك مطلب كوتاه، بخشي از ابعاد اين موضوع را تبيين و براساس آموزه هاي رضوي روشن نمايد.

مباني نظري جهاد اقتصادي

جهاد اقتصادي هم چون ساير رفتارهاي انساني بر يك سلسله اصول و مباني بنياديني استوار است كه بدون در نظر داشت آن ها، تبيين ابعاد مختلف جهاد اقتصادي آن ميسر نخواهد بود.
در يك نگاه كلي مباني نظري جهاد اقتصادي به سه حوزه معرفت شناختي، هستي شناختي و انسان شناختي قابل طرح است.

۱. مباني معرفت شناختي

مباني معرفتي هر فعلي به مثابه روح و جان و بن مايه آن فعل است؛ و عاملي محرك، نقش آفرين و تعيين كننده است. مباني معرفتي نشان مي دهد كه چه چيزي مطلوب و نامطلوب است. اقتصاد نيز از اين قاعده مستثني نيست. مباني معرفتي اقتصاد در نوع پيشرفت و توسعه مطلوب و يا نامطلوب نقش اساسي دارد. بر همين اساس، در تعاليم ديني باور به خالق يگانه و اعتقاد به اين باور كه مالكيت مطلق از آن اوست و تسليم در برابر ولايت او و اولياء به حقش و اعتقاد به جهان واپسين و روز رستاخيز در مطلوبيت هر فعلي و انجام هر كاري نقش بنياني دارد.

الف – باور به خالق يگانه

براساس نگرش توحيدي خداوند خالق همه كاينات از جمله انسان، منابع و ابزارهاي توليد است و در واقع شاه بيت تعاليم انبياي الهي، قرآن كريم و ائمه اطهار اين است كه به انسان بياموزد و به اين نكته توجه دهد كه از عوامل زمينه ساز گرفته تا عوامل مباشر در توليد، همه مخلوق اويند:

سعدبن عبدا... از آن حضرت نقل مي کند که فرمود: اي سعد! آيا نزد شما خاندان قبري از ما هست؟ گفتم: فدايت شوم قبر فاطمه

دختر امام کاظم(ع) فرمود: آري، هر که او را در حالي که حقش را بشناسد زيارت کند بهشت براي اوست. آن گاه که به قبر رسيدي بالاي سر آن حضرت رو به قبله بايست و بعد از گفتن سي و چهار مرتبه «ا... اکبر»، و سي وسه مرتبه «سبحان ا...»، و سي وسه مرتبه «الحمدا...»، بگو:
بارالها!
بر نورت و چراغت و دوست دوستت و جانشين جانشينت و برهانت بر خلق درود فرست.
سلام بر تو اي دختر فرستاده خدا
سلام بر تو اي دختر فاطمه و خديجه
سلام بر تو اي دختر اميرمؤمنان
سلام بر تو اي دختر حسن و حسين
سلام بر تو اي دختر ولي خدا
سلام بر تو اي خواهر ولي خدا
سلام بر تو اي عمه ولي خدا
سلام بر تو اي دختر موسي بن جعفر
و رحمت و برکات الهي بر تو باد.
سلام بر تو
خداوند بين ما و شما در بهشت شناسايي برقرار کند
و ما را در زمره شما برانگيزاند
و بر حوض پيامبرتان وارد سازد
و به جام جدتان، به دست علي پسر ابوطالب- که درود خدا بر تمامي شما خاندان باد- سيراب گرداند.
از خدا مي خواهم که شادي و گشايش در کارتان را به ما بنماياند، و ما و شما را در گروه جدتان محمد- که درود الهي بر او باد- گرد آورد
و شناخت شما را از ميان نبرد.
با محبت شما، و بيزاري از دشمنانتان، و تسليم شدن در برابر خدا، به او نزديکي مي جويم
از اين ] امور [ خشنودم، نه انکار مي کنم و نه تکبر مي ورزم
با يقين و خرسندي به آنچه را که محمد که ] درود خدا بر او و آلش باد [ آورده است، و تنها تو را خواستارم.
بارالها!
خشنوديت و خانه آخرتت را مي جوييم،
اي فاطمه!
در بهشت مرا شفاعت کن
چه آن که تو در پيشگاه خدا منزلتي بزرگ داري.
بارالها!
از تو مي خواهم که فرجامم را با نيک اختري پايان دهي
و آنچه را دارم از من نگيري
و نيرو و تواني جز با اراده خداوند برتر و والاتر نيست.
بارالها!
به کرم و عزت و رحمت و عافيتت دعايمان را اجابت کن
و آن را بپذير
و درود و سلام خداوند بر محمد و تمامي خاندان او باد
اي مهربان ترين مهربانان

حضرت معصومه سلام الله الگوي دختران شيعه مي باشند . بارها و بارها اين جملات را گفته اند و گفته ايم ولي به اين مسئله توجه نداشته ايم كه بايد به صورت عملي و كاربردي الگودهي كنيم .

 بايد اعمال و رفتار آنان را به گونه اي كه دختران مان بتوانند سرمشق خود كنند به آن ها ارائه دهيم ، تا موجب هدايت و رشد آنان شود .

در اين روز گار که رسانه ها هر کدام سعي در الگو سازي هاي مختل دارند ، يافتن الگو ي مناسب براي دختران و به طور کلي جوانان بيشترين کمک را به زندگي سالم آنان مي کند .

در اين مقاله به پنج موضوع اشاره مي كنيم تا الگو بودن اين حضرت براي دختران امروز عيان گردد:

«قم» ميعادگاه عاشقان اهل بيت پيامبر است. اين شهر که به فرموده امام کاظم(ع) حريم اهل بيت ناميده شده است، به برکت حضور فاطمه معصومه(س) مرکز تبليغ دين و نقطه عطفي در گسترش تفکر شيعي شد.
حضرت معصومه که پس از هجرت اجباري امام هشتم(ع) به ايران با رسالتي زينب گونه با کارواني ازاهل بيت پيامبرعازم ايران شده بود، در راه پس از درگيريهايي که توسط عباسيان براي کاروان همراه آن حضرت به وجود آمد، وارد ساوه شد و به گواهي تاريخ در همان شهر بيماري براو چيره گشت.ايشان پس از آنکه متوجه دگرگوني حالش شد، راه قم را در پيش گرفت و در ميان استقبال شيعيان وارد شهر شده و در مکاني که امروزه بيت النور ناميده مي شود سکني گزيد. ميزباني قمي ها از زاده موسي بن جعفر(ع) کوتاه بود و آن حضرت در اثر همان بيماري درقم دار فاني را وداع گفت و قبل از زيارت امام و برادر خود راهي ديار باقي شد. معصومه که فاطمه ثاني نيز ناميده مي شود، در احاديث و رواياتي که از ائمه معصومين(ع) رسيده به نيکي ياد شده و امامان مطهر ما او را شفيعه روز جزا ناميده اند. بي شک بايد علت اين تکريم را براي ايشان در شخصيت تاثير گذارش در تاريخ شيعه جست.
يکي از ويژگيهايي که در اسناد تاريخي براي آن حضرت عنوان شده، روايت حديث است و از همين روي وي را محدثه ناميده اند. اين ويژگي علمي حضرت معصومه خط بطلاني است بر نظريه کساني که اجازه نقل حديث را تنها براي مردان دانسته اند.ايشان در ميان زناني که از آنان احاديثي روايت شده جزو برترين ها و مورد وثوق امامان عصر خويش بوده اند. خواهر دردانه علي بن موسي الرضا(ع) در جمع زناني است که از امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) حديث روايت کرده و به اشکال گوناگون از علومي که از طريق نقل اين احاديث بدست آورده بود، براي هدايت جامعه بهره برداري نمود.
با آنکه آن حضرت راوي تنها پنج حديث بوده است، اما بايد ديد علت اينکه با وجود تعداد کمي احاديثي که از فاطمه ثاني به يادگار مانده، تا اين اندازه مورد تکريم امامان واقع شده چيست؟ در بررسي ميراث مکتوبي که از آن حضرت به جاي مانده، ولايت و امامت نقطه عطفي در محور سخنان آن حضرت است. اين رويکرد نشان دهنده زمان شناسي ايشان است، زيرا دوران امامت موسي بن جعفر(ع)، دوران شکنجه و زندانهاي مخوفي است که ميزان خلافت الهي را در برگرفته و پيشواي هفتم شيعيان را از دسترس پيروانش دور نگاه داشته بود.
دوره ديگري که حضرت معصومه از امامان معصوم درک کرده است دوره امامت امام رضا(ع) است که خليفه عباسي به شکل ديگري تصميم به حراست از امام شيعه مي گيرد و با فراخواندن آن حضرت به مرو و تحميل ولايتعهدي، به گمان خويش در صدد تخريب چهره امام رضا(ع) در بين شيعيان است. اما گرچه خواست خدا و بينش عميق امام(ع) چون آبي که آتش زيرکي مامون را خاموش مي کند، نقشه هاي او را نقش برآب کرد اما نبايد از اقدامهاي محوري حضرت معصومه در تبيين جايگاه امامت در آن دوره حساس غفلت ورزيد. در چنين دوراني حضرت معصومه(س) با احاديث ريشه دار و محکم، پايه هاي امامت شيعه را تقويت و بازسازي کرده و به بيان حديث منزلت پرداخت، حديثي که در صحت آن سني و شيعه ترديدي ندارند. دقت در متن اين حديث که از پيامبر اعظم(ص) نقل شده است اين نکته را روشن مي سازد که آن حضرت مولي علي(ع) و فرزندان آن حضرت را به عنوان امامان پس از وي ياد مي کند ديگر جايي براي اعطا و يا تحميل ولايتعهدي به امامي که از سوي خدا معرفي شده و پيامبرش نيز او را جانشين به حق خود دانسته باقي نمي ماند، زيرا امام هشتم(ع) خود صاحب امامت و ولايت و جانشيني پيامبر است. همان سخني را که خود حضرت رضا(ع) به مأمون فرمود: اگر خلافت و امامت حق تواست، حق واگذاري آن را نداري و اگر حق ديگران است (که در حقيقت چنين است و حق ماست) تو چرا خود را خليفه خوانده و ولي عهد انتخاب مي کني.
حضرت معصومه با اين حديث، مخاطبان خود را متوجه اين موضوع کرد که امامان شيعه وصي و جانشين نبي(ص) هستند نه وليعهد خليفه اي چون مأمون. روشنگري حضرت معصومه درباره امامت تنها به اين جا ختم نمي شود و آن حضرت با روايت حديث غدير بار ديگر با ژرف انديشي تمام جايگاه امامت امام علي(ع) و امامان پس از وي را براي مردم بيان کرد تا مبادا مردم جامعه مسلمين به واسطه گرفتاري در زندگي مادي دنيا از امانتي که رسول خدا براي آنها به يادگار گذاشته بود غفلت کرده و راه سعادت را به گمراهي ابدي وانهند.

حضرت معصومه (س) در خانداني که سرچشمه علم و تقوا و فضائل اخلاقي بود، پرورش يافت.پس از آن که پدر بزرگوارش شهيد شد، فرزند آن امام، حضرت رضا (ع) عهده دار تعليم و تربيت خواهران و برادران خود شد و تامين مخارج آنان را نيز به عهده گرفت. در اثر توجهات زياد آن حضرت، هريک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامي والا دست يافتند و زبانزد همگان شدند. به روايت تاريخ بعد از امام رضا(ع)، حضرت معصومه(س) از نظر علمي و اخلاقي والامقام ترين آنان است. از اسامي، لقب ها، تعريف ها و توصيفاتي که ائمه اطهار (ع) از ايشان گفته اند، اين حقيقت آشکار و روشن مي شود که ايشان نيز چون حضرت زينب (س) عالمه غير معلمه بوده است. حضرت فاطمه معصومه (س) مظهر فضائل و مقامات است. روايات معصومان، فضيلت ها و مقامات بلندي را به آن حضرت نسبت مي دهد. امام صادق (ع) در اين باره مي فرمايند: «آگاه باشيد که براي خدا، حرمي است و آن مکه است و براي پيامبر خدا حرمي است و آن مدينه است و براي امير مؤمنان حرمي است و آن کوفه است. بدانيد که حرم من و فرزندانم بعد از من، قم است. آگاه باشيد که قم کوفه کوچک ماست. بدانيد بهشت، هشت دروازه دارد که سه دروازه آنها به سوي قم است. بانويي از فرزندان من به نام فاطمه دختر موسي در آن جا رحلت مي کند که با شفاعت او، همه شيعيان ما وارد بهشت مي شوند.» در اين نوشتار بر آنيم تا به بيان ويژگيهايي که موجب تجلي اين صفات براي آن حضرت شد بپردازيم.

مقام علمي

حضرت معصومه (س)، از جمله بانوان گرانقدر و والامقام جهان تشيع است و مقام علمي بالايي دارد. نقل شده که روزي جمعي از شيعيان به قصد ديدار حضرت موسي بن جعفر (ع) و پرسيدن پرسش هايي ازايشان در مدينه منوره مشرف شدند. چون امام کاظم (ع) در مسافرت بود، پرسش هاي خود را به حضرت معصومه (س) که در آن هنگام کودکي خردسال بود، دادند. فرداي آن روز براي بار ديگر به منزل امام رفتند ولي هنوز ايشان از سفر برنگشته بود. پس به ناچار پرسش هاي خود را بازخواستند تا در مسافرت بعدي به خدمت امام برسند، غافل از اين که حضرت معصومه (س) جواب پرسش ها را نوشته بود. وقتي پاسخها را ديدند، بسيار خوشحال شدند و پس از سپاسگزاري فراوان، شهر مدينه را ترک کردند. از قضاي روزگار در بين راه با امام موسي بن جعفر (ع) مواجه شده ماجراي خويش را بازگفتند. وقتي امام، پاسخ پرسش ها را مطالعه کردند، فرمودند: «پدرش به فدايش.»

فضيلت زيارت

دعا و زيارت پر و بال گشودن از گوشه تنهايي و تا اوج، با خدا بودن است. دعا و زيارت جامي است زلال از معنويت ناب در کام عطشناک زندگي و زيارت حرم حضرت معصومه(س) بارقه اميدي در فضاي غبارآلود زمان، فرياد روح مهجور در هنگامه غفلت و بي خبري و نسيمي فرحناک و برخاسته از باغ هاي بهشت است. زيارت مرقد حضرت فاطمه معصومه (س) انسان را از غرق شدن در گرداب نوميدي باز مي دارد و به تلاش بيشتر دعوت مي کند. زيارت مزار کريمه اهل بيت (س) سبب مي شود که زائر حرم خود را نيازمند پروردگار ببيند، در برابر او خضوع کند، از مرکب غرور و تکبر که سرچشمه تمام بدبختي ها و سيه روزي هاست فرود آيد و حضرت معصومه (س) را واسط درگاه پروردگار عالميان قرار دهد. بر همين اساس است که براي زيارت آن حضرت، پاداش بسيار بزرگي وعده داده شده و آن، ورود به بهشت است. در اين باره امام جواد (ع) فرمود: «هرکس عمه ام را در قم زيارت کند، بهشت از آن اوست.»
درباره فضيلت زيارت حضرت معصومه (س) روايات فراواني از پيشوايان معصوم (ع) رسيده است. از جمله هنگامي که يکي از محدثان برجسته قم به نام سعد بن سعد به محضر مقدس امام رضا(ع) شرفياب مي شود، امام هشتم خطاب به ايشان مي فرمايد: «اي سعد! از ما نزد شما قبري است.» سعد مي گويد: «فدايت شوم! آيا قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر(س) را مي فرماييد؟ مي فرمايد: «آري، هرکس او را زيارت کند، در حالي که به حق او آگاه باشد، بهشت از آن اوست.» امام جعفر صادق (ع) نيز در اين باره مي فرمايد: «هرکس او را زيارت کند، بهشت بر او واجب مي شود.» در حديث ديگري آمده است: «زيارت او، هم سنگ بهشت است.» بي شک براي همين است که براي آن حضرت زيارت ماثوره وارد شده است. يکي از ويژگي هاي حضرت معصومه(س) زيارت نامه اي است که از معصومان (ع) به ما رسيده و پس از حضرت فاطمه زهرا(س)، او تنها بانويي است که زيارت ماثور دارد و اين نشان دهنده مقام والاي اين بانوي گرانقدر است. شيخ محمد تقي تستري در قاموس الرجال، حضرت معصومه (س) را بانوي اسوه معرفي کرد و فضيلت وي را در ميان دختران و پسران حضرت موسي بن جعفر (ع)، بعد از امام رضا (ع) کسي هم شأن حضرت معصومه (س) نيست.» بي گمان اين اظهار نظرها و نگرش ها درباره شخصيت فاطمه دختر موسي بن جعفر (ع) بر برداشتهايي استوار است که از متن روايات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده است. اين روايتها مقام هايي را براي فاطمه معصومه (س) برشمرده اند که نظير آن، براي ديگر برادران و خواهران وي نيامده است.

چه کسي به او گفت «معصومه»؟

حضرت فاطمه معصومه(س) بانويي بهشتي، غرق در عبادت و نيايش، پيراسته از زشتي ها و شبنم معطر آفرينش است. شايد يکي از دلايل انتخاب نام «معصومه» براي اين بانو، آن باشد که عصمت مادرش، حضرت زهرا (س) در او تجلي يافت. بر اساس برخي از روايات، اين لقب را امام رضا(ع) براي ايشان برگزيدند؛ علامه مجلسي در اين باره مي گويد: «امام رضا(ع)، هرکس معصومه را در قم زيارت کند، مانند کسي است که مرا زيارت کرده است.» همچنين از حضرت معصومه (س) در ميان دانشمندان و فقيهان گران قدر شيعه با لقب کريمه اهل بيت ياد مي شود. از ميان بانوان اهل بيت، اين نام زيبا تنها به آن حضرت اختصاص دارد.

شفاعت

بالاترين جايگاه شفاعت، از آن رسول خداست که در قرآن کريم از آن به مقام محمود ياد شده است. همچنين دو تن از بانوان خاندان رسول مکرم اسلام شفاعت گسترده اي دارند که بسيار وسيع و جهان شمول است و مي تواند شامل همه اهالي محشر باشد. اين دو بانو حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت فاطمه معصومه(س) هستند. در مورد شفاعت گسترده حضرت زهرا(س) همين بس که شفاعت مهريه آن حضرت است و به هنگام ازدواج، پيک وحي، طاقه ابريشمي از سوي پروردگار آورد که بر آن جمله «خداوند مهريه فاطمه زهرا را شفاعت گنه کاران از امت محمد (ص) قرار داد» نوشته شده بود. اين حديث را اهل سنت نيز نقل کرده اند.
پس از فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگي شفاعت، هيچ بانويي به شفيعه محشر، حضرت معصومه (س) نمي رسد. امام جعفر صادق (ع) فرمودند: «با شفاعت او، همه شيعيان ما وارد بهشت مي شوند.»

ميلاد:
ميلاد مسعود حضرت فاطمه معصومه(س) در روز اول ذيقعده سال 173 هـجري واقع شده است. مدرك اين سخن، گفتار محدث خبير، علامه گرانقدر مرحوم آية الله شيخ على نمازى (متوفى دوم ذيحجة الحرام سال هـجري) صاحب كتاب ارزشمند«مستدرك سفينه» و ده ها كتاب ديگر است، كه ايشان در صفحه 257 جلد هشتم كتاب مستدرك سفينه در ماده «فطم» ، شرح زندگانى حضرت معصومه(س) را با اين عبارت آغاز مي كند:
فاطمة المعصومه المولودة فى غرة ذى القعده سنة173...
«بايد توجه داشت كه در مورد روز و ماه ولادت آن حضرت هيچ قول مخالفى نقل نشده است.البته در سال ولادت آن حضرت اختلافى بين سال هاى 173 و 183 هـجري است كه با توجه به سال شهادت حضرت موسى بن جعفر(ع) در سال 183 هـ ق واين كه آن حضرت سال هاى آخر عمر را در زندان و دور از خانواده به سر مى برده اند و نيز با تحقيق و بررسى هاى تاريخى ديگر، ميلاد ايشان در سال 173 صحيح تر به نظر مى رسد.
مدارك ديگرى كه در مورد روز ولادت آن حضرت در دسترس مى باشد، به شرح ذيل است:

از نم‌نم باران چشم‌هاي عاشقانت مي‌شود فهميد كه به پابوست نزديك مي‌شويم. دلم مثل هميشه زودتر از خودم به زيارتت مي‌رود و در هوايت نفس مي‌كشد و پاهايم عاشق قدم زدن روي سنگ‌هاي حرمت است. ميهمان‌هايت هميشه زيادند. مي‌گويند: خيلي ميهمان‌نوازي. چشمم كه به گلدسته‌هايت مي‌افتد، بي‌اختيار بغض مي‌شوم. دلم با كبوترهايت در آسمان آبي روي سقاخانه طلايي‌ات پر مي‌كشد. قدم به قدم حرمت بوي اميد و عشق را مي‌دهد و توصيف حال و هواي عاشقانت در لحظه وصال غيرممكن است. از جاي‌جاي دنيا ميهمان ‌داري. وقتي دستشان به ضريحت گره مي‌خورد، بي‌اختيار اشك‌هايشان مي‌ريزد. تو تنها همدم دل‌هاي عاشقاني! درددل همه را مي‌داني و مي‌بيني و از حلقه‌هاي اشك‌هاشان مي‌فهمي كه درون قلب‌هاي خسته شان چه مي‌گذرد؟
آن گاه ضامن مي‌شوي بر تمام آهوان سرگردان، اميد مي‌شوي در دل‌ها و شفا مي‌شوي تمام بيماران را. در همين هنگام صداي نقاره‌خانه بر تمام خانه‌ات و در ديوارهاي طلايي‌اش طنين‌انداز مي‌شود. دلم متلاطم مي‌شود و باز آرام مي‌گيرد. بغض‌ها مي‌شكنند. چشم‌ها منتظرند تا اشك‌هايشان را پاك كني. به راستي كه بودنت را همه مي‌فهمند و حس مي‌شود وجودت در تمام دل‌ها. از هرجاي اين دنيا كه زائرت شوند، وقتي قدم‌هايشان به حرمت باز شود، همه عضو يك سرزمين مي‌شوند و تو نيز پادشاه آن. دل كندن از تو برايمان مشكل است اما اميد دوباره ديدنت دلمان را زنده نگاه مي‌دارد. باز نگاه‌هايمان را به گلدسته‌هاي طلايي‌ات مي‌دوزيم و با سلامي دوباره و دستي پر، از درگاهت خارج مي‌شويم و اما دل‌هايمان را با كبوترهايت پر مي‌دهيم و جا مي‌گذاريم.

امامزاده احمد بن موسي معروف به شاهچراغ برادر امام رضا( ع)و از فرزندان بزرگوار امام کاظم (ع) است که بنا به برخي روايات پس از آمدن امام رضا (ع) به خراسان به سمت ايران حرکت کرد اما در بين راه يعني شيراز مورد حمله عوامل مامون قرار گرفت وبه شهادت رسيد. شيخ مفيد در باره شخصيت ايشان مي‏نويسد: «احمد بن موسي مردي کريم و بزرگوار و پارسا بود و حضرت موسي بن جعفر (ع) او را دوست مي‏داشت و بر ديگر فرزندان خود مقدم مي‏شمرد و مزرعه‏ خود را که به يسيره معروف بود، به او بخشيده بود. حسن بن محمد بن يحيي از قول جدش براي من حديث کرد، که ؛ شنيدم از اسماعيل فرزند حضرت موسي بن جعفر (ع) که مي‏گفت: پدرم با فرزندان خود از مدينه به سوي يکي از املاک خود بيرون رفت و اسماعيل نام آن ملک را برد ولي يحيي گفت: جد من حسن بن محمد که راوي حديث است، نام آن را فراموش کرد، اسماعيل گويد: ما در آن جا اتراق کرديم و با احمد بن موسي بيست تن از خدم و حشم پدرم بودند و هرگاه احمد برمي‏خاست آنان با او برمي‏خاستند و هرگاه احمد مي‏نشست آنان نيز با او مي‏نشستند،از آن گذشته پدرم نيز پيوسته نظرش به او بود، و از وي غفلت نمي‏کرد، و ما از آنجا بازنگشتيم تا هنگامي که احمد از ميان ما کوچ کرد و برفت، آن گاه ما نيز از آن جا رفتيم. هم چنين در باره ولايت مداري آن حضرت نقل شده است: چون خبر شهادت حضرت موسي کاظم (ع) امام هفتم شيعيان در مدينه شايع شد، مردم به در خانه‏ ام‏احمد، مادر حضرت شاه چراغ «احمد بن موسي» گرد آمدند و حضرت سيد مير احمد را با خود به مسجد بردند، زيرا از جلالت قدر و شخصيت بارز و اطلاع بر عبادات و طاعات و نشر شرايع و احکام و ظهور کرامات و بروز خوارق عادات که در آن جناب سراغ داشتند، گمان کردند که پس از وفات پدرش امام موسي بن جعفر (ع) امام بحق و خليفه‏ آن حضرت فرزندش احمد است. به همين خاطر در امر امامت با حضرتش بيعت کردند و او نيز از مردم مدينه بيعت بگرفت، سپس بر منبر بالا رفت، خطبه‏اي در کمال فصاحت و بلاغت انشاء و قرائت فرمود، آن گاه تمامي حاضران را مخاطب ساخت و خواست که غائبين را نيز آگاه سازند و فرمود: همچنان که اکنون تمامي شما در بيعت من هستيد، من خود در بيعت برادرم علي بن موسي (ع) مي‏باشم، بدانيد بعد از پدرم برادرم «علي» امام و خليفه‏ بحق و ولي خداست و از جانب خدا و رسول (ص) او بر من و شما فرض و واجب است که امر آن بزرگوار را اطاعت کنيم و به هر چه امر فرمايد گردن نهيم، سپس گروه حاضران در خدمت احمد به در دولتسراي حضرت امام علي بن موسي (ع) آمده همگي با آن جناب بر امامت و وصايت و جانشيني امام موسي بن جعفر (ع) بيعت کردند و حضرت امام رضا (ع) درباره‏ برادرش احمد دعا کرد و فرمود: همچنان که حق را پنهان و ضايع نگذاشتي، خداوند در دنيا و آخرت تو را ضايع نگذارد. گويند: پس از ورود حضرت امام رضا (ع) به خراسان و دادن مأمون خلافت عهدي خود را به آن حضرت، چون اين خبر به مدينه رسيد حضرت سيد امير احمد عزم خراسان کرد با 700 تن از برادران و برادرزادگان و جماعت کثيري از دوستان و محبان از مدينه‏ طيبه حرکت کردند. چون به دو فرسنگي شيراز رسيدند، خبر شهادت امام رضا (ع) به آن نواحي رسيده بود، و مأمون نيز از حرکت امامزادگان از اطراف به عزم خراسان اطلاع يافته به جميع حکام و عمال قلمرو خود نوشت که: هر جا کسي از آل ابوتراب بيابند، به قتل برسانند. سرانجام ايشان در درگيري با عوامل مأمون به شهادت رسيد.