قال الرضا(ع): كان رسول الله(ص) يقول: اذا امتي تواكلت الامر بالمعروف و النهي عن المنكر، فلياً ذنوا بوقاع من الله تعالي.
از امام رضا(ع) روايت شده است كه رسول خدا بارها مي فرمود: هرگاه امت من امر به معروف و نهي از منكر را به يكديگر وانهند، بايد منتظر بلاي الهي باشند.(1)
ـــــــــــــــــــــــــ

۱- اصول كافي، ج5، ص 59

 موضوع: کمک و یاری از معصومین

 اذا نزلت بکم شدیدة فاستعینوا بنا

 هرگاه برای شما پیشآمد سختی روی داد از ما کمک و یاری بجویید

Whenever an affiction befalls you ,seek for our assistance

» مستدرک الوسائل.ج5.ص229

------------------------------------------------------------------

 موضوع: پند و نصیحت

ألمومِنُ یَحتاجُ إلی توفیقٍ مِنَ الله ،وَ واعٍِظ مِن نَفسِهِ ، وَ قَبولٍ مِمَّن یَنصَحُهُ

مؤمن نیاز دارد به توفیقی از جانب خدا ، و به پندگویی از سوی خودش و به پذیرفتن از کسی که او را نصیحت کند.

»تحف العقول ص457

------------------------------------------------------------------

 موضوع: سخاوتمندی و بخالت

 اَلسَّخِيُّ يَأكُلُ مِن طَعامِ النّاسِ لِيَأكُلوا مِن طَعامِهِ وَالبَخيلُ لايَأكُلُ مِن طَعامِ‏النّاسِ لِئَّلّا يَأكُلُوا مِن طَعامِهِ

 سخاوتمند از خوراك مردم بخورد تا مردم از خوراكش بخورند ، و بخيل از خوراك مردم نخورَد تا از خوراكش نخورند.

» الكافى، ج 4، ص 41

------------------------------------------------------------------

 موضوع: مهربانی و نیکی به مردم

رأس العقل بعد الدین التّودد الی النّاس و اصطناع الخیر الی کل برّ و فاجر

مهربانی کردن با مردم اولین فرمان عقل پس از ایمان است و همچنین نیکی و دوستی با مردمان چه نیکشان،چه بدشان

»عیون الاخبار الرّضا(ع) .ج2.ص32

------------------------------------------------------------------

  موضوع: عافیت

ياتـى علـى الناس زمـان تكون العافيه فيه عشره اجزاء: تشعه منها فى اعتزال الناس و واحد فى الصمت.

زمانى بر مردم خواهدآمد كه درآن عافيت ده جزءاست كه نه جزء آن دركناره گيرى از مردم و يك جزء آن در خاموشى است. !!

»تحف العقول,ص 446.

------------------------------------------------------------------

 موضوع:  پاداش پنهان کردن حسنه و اسرار مردم

الـمستتر بـالـحسنه يـعـدل سبعين حسنه, و المذيع بالسيئه مخذول, و المستتر بالسيئه مغفور له.

پنهان كننده,كار نيك (پاداشش) برابر هفتاد حسنه است, و آشكار كننده كار بد سـر افكنـده است, و پنهان كننـده كـار بـد آمـرزيـده است.

»اصول كافى,ج 4,ص 160

------------------------------------------------------------------

 موضوع: وقت حضور شیطان

لا یزال الشیطان ذعرا من المومن ما حفظ علی الصّلوات الخمس فإذا ضیّعهنّ تجرّا علیه و أوقعه فی العظائم

شیطان پیوسته از شخص با ایمان که مواظب انجام نماز های خویش است بیم دارد تا آن زمان که آنرا ضایع گذارد و اهمیت به اوقات آن ندهد در چنین وقت است که او بر وی دست یافته و او را در گناهان می افکند.

»عیون الاخبار الرضا سلام الله علیه.ج2.ص14

------------------------------------------------------------------

 موضوع: تفريح

خود را با كار مداوم خسته نكنيد و براي خود تفريح و تنوع قرار دهيد ولي از كاري كه در آن اسراف باشد يا شما را در اجتماع سبك كند پرهيز كنيد.

بحار الانوار، ج 78، ص 346.

------------------------------------------------------------------

 موضوع: مريضى سبب رحمت مؤمن

المَرَضُ لِلْمُؤْمِنِ تَطْهيرٌ وَ رَحْمَةٌ وَلِلْكافِرِ تَعْذيبٌ وَ لَعْنَةٌ، وَ إ نَّ الْمَرَضَ لايَزالُ بِالْمُؤْمِنِ حَتّى لايَكُونَ عَلَيْهِ ذَنْبٌ.

مريضى ، براى مؤمن سبب رحمت و آمرزش گناهانش مى باشد و براى كافر عذاب و لعنت خواهد بود. سپس افزود: مريضى ، هميشه همراه مؤمن است تا آن كه از گناهانش چيزى باقى نماند و پس از مرگ آسوده و راحت باشد.

»بحارالا نوار: ج 78، ص 183، ح 35،    -  ثواب الا عمال : ص 175.

------------------------------------------------------------------

 موضوع: اندوخته‌های صدقه

خَیرُ مالِ المَرءِ ذَخائِرُ ‌الصَّدَقَةِی

بهترین مال انسان، اندوخته‌های صدقه است

»(تنبیه ‌الخواطر، ج2، ص182)

------------------------------------------------------------------

 موضوع: صلوات برمحمد و آل او

مَنْ لَمْ يَقْدِرْ عَلى ما يُكَفِّرُبِهِ ذُنوبَهُ فَلْيُكْثِرْ مِنَ الصَّلَواتِ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ فَإِنَّها تَهْدِمُ الذُّنوبَ هَدْما

هر كس نمى‏تواند كارى كند كه به سبب آن گناهانش آمرزيده شود برمحمد و آل او بسيار صلوات فرستد، زيرا كه آن، گناهان را ريشه‏كن مى‏كند.
»امالى صدوق ص‏131

------------------------------------------------------------------

 موضوع: حضور جهت زيارت  قبر مؤ من

ما مِنْ عَبْدٍ زارَ قَبْرَ مُؤْمِنٍ، فَقَرَأ عَلَيْهِ " ‎ انّا أ نْزَلْناهُ فى‎ ‎لَيْلَةِ الْقَدْرِ " ‎‎ سَبْعَ مَرّاتٍ، لاّ غَفَرَ اللّهُ لَهُ ‏وَلِصاحِبِ الْقَبْرِ‎.

 هر بنده اى  از  بندگان  خداوند بر  قبر مؤمنى  جهت زيارت حضور يابد و هفت‎ ‎مرتبه ‏سوره مباركه  انّا أنزلناه را بخواند، خداوند‎ ‎متعال گناهان او و صاحب قبر را مورد بخشش و ‏آمرزش قرار مى دهد‎.

»من لا يحضره الفقيه : ج 1، ص 115، ح 541،‎  - وسائل الشيعة : ج 3، ص 227، ح 3479‏

قال على بن موسى الرضا (علیه السلام): المسئلة مفتاح البۆس. (1)

امام رضا (علیه السلام) فرمود: سوال و تقاضا كلید فقر و تنگدستى است.

*******

الامام الرضا (علیه السلام): قال رجال للنبى (صلى الله علیه و آله و سلم) یا رسول الله (صلى الله علیه و آله و سلم)! علمنى عملا لا یحال بینه وبین الجنة؟ قال: لا تغضب، ولا تساءل الناس شیئا. (2)

امام رضا (علیه السلام) فرمود: مردى محضر رسول اكرم (صلى الله علیه و آله و سلم) شرفیاب شد و معروض داشت: اى رسول خدا! عملى به من تعلیم دهید كه بین آن عمل و (رسیدن به) بهشت حائل و فاصله‌اى نباشد. (نزدیك‌ترین راه وصول به بهشت باشد). حضرت در پاسخ فرمود: (بدون جهت) بر كسى غضب مكن و از دیگران (بدون احساس ضرورت) چیزى مخواه.

*******

عن البزنطى: قال: قلت لابى الحسن الرضا (علیه السلام) جعلت فداك اكتب لى الى اسماعیل بن داود الكتاب لعلى اصیب منه قال: انا اضن بك ان تطلب مثل هذا وشبهه ولكن عول على مالى. (3)

بزنطى گوید: به امام رضا (علیه السلام) گفتم: برایم نامه‌اى به اسماعیل بن داود، (نویسنده در دستگاه مامون) بنویس، شاید از او چیزى به من رسد. حضرت فرمود: من براى شان تو دریغ دارم كه از او و امثال او چیزى بخواهى ولى حاجت خود را از مال من برآورده كن.

*******

وجهك ماء جامد یقطره السۆ ال فانظر عند من تقطره. (4)

صورتت آبى است منجمد، سوال كردن آن را تقطیر می‌كند. دقت كن كه نزد چه انسانى تقطیرش می‌نمایى.

پی نوشت ها:

1- جامع احادیث الشیعه، جلد 8، ص 458

2- كشف الغمه، جلد 2، ص 247 - امالى طوسى، جلد 2، ص 121

3- بحار الانوار، جلد 75، ص 111

4- مستدرك الوسائل، جلد 1، ص 541

قال الرضاعلیه السلام: اَلمؤمِنُ اَلَّذی إذا اَحسَنَ اِستَبشَرَ وَ إذا اَسَأَ اُستَغفَرَ

مؤمن کسی است که چون نیکی کند شاد گردد و چون بدی کند اسغفار نماید

منبع: عیون اخبار الرضا(ع)/ج2/ص4

قال الرضاعلیه السلام:لَیسَ لِلنَّاسِ بُدٌّ مِن طَلَبِ مَعاشِهِم فَلاتَدعُ الطَّلَبَ

انسان برای معیشت چارهای جز تلاش ندارد؛ پس سعی و تلاش را رها مکن

منبع: رسائل الشیعه/ج 12/ص1۸

قال الرضاعلیه السلام:اَمَّا فَصلُ الرَبیع فاِّنَهُ روُحُ الأزمانِ

فصل بهار روح زمان‌هاست

منبع: بحارالانوار/ج59/ص312

قال الرضاعلیه السلام:اَلمَسألَهُ مِفتاحُ البُؤسِ

دست نیاز به سوی دیگران بردن، کلید فقر و تنگدستیست.

منبع: بحار الانوار/ج93/ص157

قال الرضاعلیه السلام:اَلعِلمُ خَزائِنُ وَ مَفاتیحُهُ السُّؤالُ

دانش گنجینهای است در بسته که کلید آن پرسش است.
منبع: عیون اخبار الرضا/ج2/ص28

قالَ الرضا عَلَیهِ السَّلام: إِنَّ شَرَّ النّاسِ مَنْ مَنَعَ رِفْدَهُ وَ أَکَلَ وَحْدَهُ وَ جَلَدَ عَبْدَهُ
به راستى که بدترین مردم کسى است که یاری اش را [از مردم] باز دارد و تنها بخورد و زیردستش را بزند.

منبع: عیون اخبارالرضا

قالَ الرضا عَلَیهِ السَّلام: السَّخیُّ یَأکُلُ طَعامَ النّاسِ لِیَأکُلُوا مِنْ طَعامِهِ، وَالْبَخیلُ لا یَأکُلُ طَعامَ النّاسِ لِکَیْلا یَأکُلُوا مِنْ طَعامِهِ.

افراد سخاوتمند از خوراک دیگران استفاده مى کنند تا دیگران هم از امکانات ایشان بهره گیرند و استفاده کنند، ولیکن افراد بخیل از غذاى دیگران نمى خورند تا آنها هم از غذاى ایشان نخورند.

بحارالانوار،ج78،ص348

قالَ الرضا عَلَیهِ السَّلام: مَن أرادَ ألاّ تُؤذِیَهُ مَعِدَتُهُ فَلا یَشرَب عَلى طَعامِهِ ماءً

هر کس مىخواهد معدهاش او را آزار ندهد ، بر روى غذا آب نخورد.

بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 323

قالَ الرضا عَلَیهِ السَّلام: الحَجُّ تَسکینُالقلُوبِ؛

حجّ آرام بخش دلها است.

الأمالى ، طوسى ، ص 296

قالَ الرضا عَلَیهِ السَّلام: لَیْسَ لِلنَّاسِ بُدٌّ مِنْ طَلَبِ مَعاشِهِمْ فَلاتَدَعِ الطَّلَبَ

انسان برای معیشت چاره ای جز تلاش ندارد پس سعی و تلاش را رها مکن.

وسائل الشیعه ج12 ص18

در طول سفر امام به مرو، هر کجا توقف می‌فرمودند، برکات زیادی شامل حال مردم آن منطقه می‌شد. مردم زیادی که خبر ورود امام را به نیشابور شنیده بودند، همگی به استقبال حضرت آمدند. در این هنگام دو تن از علما و حافظان حدیث نبوی عرضه داشتند: «ای امام بزرگ و ای فرزند امامان بزرگوار، تو را به حق پدران پاک و اجداد بزرگوارت سوگند می‌دهیم که رخسار فرخنده خویش را به ما نشان دهی و حدیثی از پدران و جد بزرگوارت، پیامبر خدا، برای ما بیان فرمایی تا یادگاری نزد ما باشد.» امام دستور توقف مرکب را دادند و دیدگان مردم به مشاهده طلعت مبارک امام روشن شد. مردم از مشاهده جمال حضرت بسیار شاد شدند، به طوری که بعضی از شدت شوق می‌گریستند و آن‌ها که نزدیک ایشان بودند، بر مرکب امام بوسه می‌زدند. ولوله عظیمی در شهر طنین افکنده بود، به طوری که بزرگان شهر با صدای بلند از مردم می‌خواستند که سکوت كنند تا حدیثی از آن حضرت بشنوند. پس از مدتی مردم ساکت شدند و حضرت حدیثي را کلمه به کلمه از قول پدر گرامی‌اش و از قول اجداد طاهرینش به نقل از رسول خدا و به نقل از جبرئیل از سوی حضرت حق سبحانه و تعالی املا فرمودند: «کلمه لااله‌الاا... حصار من است، پس هر کس آن را بگوید داخل حصار من شده است و کسی که داخل حصار من شود ایمن از عذاب من خواهد بود.» سپس امام فرمو‌دند: «اما این شروطی دارد و من، از آن شروط هستم.» این حدیث بیان‌گر این است که از شروط اقرار به کلمه لااله‌الاا... اقرار به امامت آن حضرت و اطاعت و پذیرش گفتار و رفتار امام است که از سوي خداوند تعالی تعیین شده است. در حقیقت امام شرط رهایی از عذاب الهی را توحید و شرط توحید را قبول ولایت و امامت می‌دانند.

2 ـ صاحِبُ النّعمَةِ يَجِبُ ان يُوَسِّعَ عَلى عِيالِهِ
توانگر را بوَد واجب كه بخشد زن و فـرزند را از مال دنيـا
دهـد وسـعت به امر زندگانى بـه شـكر نعـمت حى ّ تـوانا

3 ـ مَن لَم يَشكُرِ المُنعِمَ مِن المَخلوقين لَم يَشكُر اللهَ عزّوجلّ
شـنيده ام كه علـى بن موسـى كاظم خديو طوس، بفـرمـود نكته اى زيبـا
كسى كه نيكويى خلق را نداشت سپاس نكـرده است سپـاس خداى بـى همتـا

4 ـ الايمانُ اداءُ الفرائضِ و اجتِنابُ المَحارِم
فرمود رضــ ا امام هشتم: انجام فرائــ ض است ايمان
دورى ز محرّمات و زشتى پرهيز ز ناصواب و عصيان