امام رضا(ع) که تنها امام مدفون در سرزمين کهن ايران است، به عنوان مأمن و پناهگاه ملت ايران، جايگاه ويژه اي در ميان مردم اين ديار دارد. بي شک، دانستن سرگذشت دوستان و ياران ايراني او براي همه ايرانياني که عشق به مولاي هشتم در قلوبشان موج مي زند، خالي از لطف نيست.

ابراهيم بن محمد همداني (مولي همداني)
معروف بودن او به اين نام از آن روست که حضرت امام رضا(ع) در نوشته اي از وي به مولي همداني ياد مي کند. وي که از دوستداران امامت و ولايت به شمار مي آيد، در زمره ياران سه معصوم ديده مي شود. اين افتخاري است که او را ممتاز ساخته است. کشي درکتاب رجال خود، در ذيل احمد بن اسحاق تصريح دارد که محمد بن مسعود، علي بن محمد، محمد بن احمد، محمد بن عيسي، ابو محمد رازي و احمد بن ابوعبدا... برقي، برخي ديگر، همگي از ابراهيم بن محمد همداني و ايوب بن نوح و احمد بن ضمره و احمد بن اسحاق به عنوان ثقه ياد مي کنند.
همچنين، در ذيل سخن از ابراهيم بن محمد همداني مي نويسد: حديث کرد برايم احمد بن محمد، از ابراهيم بن محمد همداني که گفت: « حضرت ابوجعفر- امام جواد به پدرم نوشت که براي ايشان توطئه اي که سميع- (از دشمنان تشيع) در حقم مرتکب مي گردد «بنويسم» براي حضرت نوشتم. امام با خط مبارک خود براي من نوشتند: اندوهگين مباش، خداوند تو را در برابر ستمکاران ياري مي کند، من نيز تو را به ياري پروردگار بشارت مي دهم. پاداش معنويت هم نزد خداوند کريم محفوظ است. پس آفريدگارت را فراوان ستايش نما و هرگز از يادش غافل مباش.

ابراهيم بن سلام نيشابوري(ابن سلامه)
وي راوي حديث و از وکلاي امام به شمار مي آيد. بزرگاني چون شيخ طوسي، علامه حلي روايت و وکالتش از سوي امام را تأييد مي کنند و سمت وکالت از جانب معصوم را بر صلاحيت و درستي گفتارش دليل مي آورند. بي شک، ابراهيم بن سلام(سلامه) نيشابوري در زمره ياران فرهيخته امام رضا(ع) است، زيرا غالب سخنان منفي که درباره شخصيتهاي برجسته شيعي در تاريخ اسلام به چشم مي آيد، بر اساس شايعات و انگيزه هاي سياسي دشمنان اهل بيت(ع) رخ مي نمايد. با کمي ژرف بيني در تاريخ، روشن مي شود که شخصيتهاي شيعي هرچه برجسته تر و در خدمت به هدفهاي اهل بيت(ع) به توفيقاتي فزون تر دست يابند، تبليغات دشمنان نيز در تخريب چهره آنان حجم و گسترش بيشتر خواهد داشت.

ابوخالد سجستاني
او از ياران امام رضا(ع) و راوي حديث است. شيخ طوسي بر اين مطلب تأييد دارد. چون شهادت حضرت موسي بن جعفر(ع) در زندان هارون مظلومانه و محرمانه رخ مي نمايد، نخست بسياري از شيعيان و حتي نزديکان امام شهادتش را باور نمي کنند؛ اما با گذشت زمان هريک از راهي شهادت امام را به عنوان يک واقعيت تلخ مي پذيرند، بجز گروهي که در آرزوي رسيدن به رفاه و لذايذ دنيا با اموال و وجوه شرعي، در دام نيرنگ حکومت عباسي گرفتار مي آيند و امامت امام هشتم را انکار مي نمايند، بقيه نزد امام رضا(ع) مي روند و به امامتش ايمان مي آورند. شيخ ابوالعباس کشي نيز، ابوخالد سجستاني را در زمره همين دسته از ياران امام معرفي مي کند.


ادريس بن عبدا... اشعري قمي
او دانشمند و داراي کتاب است. زکريا حسين بن عثمان و برادرش عبدالملک از او روايت مي کنند. دانش او مرهون بهره گيري از حضرت امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) است. بي شک، فردي که دانش خود را از سه معصوم آموخته باشد. در گفتار ثقه و در رفتار و کردار نيز قابل الگوگيري است.

اسحاق بن ابراهيم حضيني
او در شمار ياران امام رضا(ع) است، توسط حسن بن سعيد اهوازي نزد هشتمين پيشواي شيعيان مي رسد و از آن حضرت بهره علمي و معنوي مي برد. در زمره روات حديث است. از امام رضا(ع) روايت مي کند. علي بن مهزيار اهوازي و پسرش حسن بن علي اهوازي از او روايت مي کنند. برخي وثاقتش را تأييد مي کنند