اگر قرار است به زودي سفري به اصفهان داشته باشيد، پيشنهاد مي کنيم در کنار بازديد از تمام جاذبه هاي تاريخي و طبيعي اين شهر به بازديد زيارتگاه ها و بقعه هاي اصفهان هم برويد. اين بقعه ها يا متعلق به بزرگان اصفهان و علماي اين شهر هستند، يا امامزادگاني که نسبشان بر کتيبه هاي موجود در بارگاه حک شده است. مثل آرامگاه‌آقا‌حسين خوانساري (قبه‌العلماء)، آرامگاه خواجه نظام‌الملک (دارالبطيخ)، بقعه شهشهان، بقعه شيخ ابومسعود رازي و بقعه ستي فاطمه و مقبره شاهزادگان و...

بقعه هاي اين شهر نه تنها از جنبه معنوي تقدس زيادي در بين مردم دارند، بلکه بقعه آنها به لحاظ معماري هم قابل توجه است و گوشه هايي از معماري زيباي اصفهان را به نمايش مي گذارد.

خواجه نظام الملک طوسي

در محله دارالبطيخ که امروز به احمد آباد معروف است آرامگاه خواجه نظام الملک طوسي،‌ قرار دارد که پهلو به پهلوي او چند نفر از شاهان سلجوقي دفن شده اند.

آرامگاه خواجه نظام الملک سنگ مرمر بسيار زيبايي است که در اطراف آن کتيبه اي شامل آيه الکرسي به چشم مي خورد و در کنار آن 8 قبر ديگر وجود دارد که اغلب با سنگ مرمر نفيس پوشيده شده اند و خيلي از کارشناسان معتقدند که در گذشته بناي مناسبي هم بر اين قبور وجود داشته است.

مزار ملکشاه سلجوقي هم در همين محل قرار دارد. ترکان خاتون همسر ملکشاه سلجوقي و فرزندان او مانند برکيارق و سلطان محمد و سلطان محمود هم در همين محل مدفون هستند. تا چند سال قبل چنار کهنسالي بر در ساختمان اين مجموعه وجود داشت که مردم اصفهان آن را به نام چنار دارالبطيخ مي شناختند اما امروز از اين چنار اثري باقي نمانده است.

 قبه العلما

در مزارستان تخت فولاد و در ساحل جنوبي زاينده رود، مي توانيد مزار مرحومين آقا حسين خوانساري فرزندش آقا جمال خوانساري و تعداد ديگري از علما قرار دارد. آن دو از رجال و روحانيون برجسته عصر صفوي هستند که به لحاظ تأليفات متعدد و تربيت شاگردان مستعد در جهان اسلام شهرت دارند. به خصوص آقا حسين که در دربار شاه سليمان صفوي از نفوذ و احترام بسياري برخوردار بود و اکثر فضلا و روحانيون بزرگ آن دوران محضر درس او را درک کرده اند.

اين آرامگاه شامل يک بقعه و گنبد است و سر در آن با کاشي هاي خشتي هفت رنگي تزئين شده که روي آنها خط ثلث به چشم مي خورد. محققان معتقدند که اين آخرين بقعه اي است که در زمان صفويه بر روي آرامگاه يکي از دانشمندان ساخته شده است. در داخل بقعه تعداد ديگري از علماء و دانشمندان عصر صفويه و دوره هاي بعد دفن شده اند و به همين جهت به اين مجموعه «قبه العلما» مي گويند.

نماي داخلي «قبه العلما» با تزئينات گچي به سبک صفويه تزئين شده و در نماي خارجي گنبد و ديوارهاي بقعه، کاشي هاي زيبا و نفيس دست ساز را خواهيد ديد.

 بقعه شهشهان

در مجاورت مسجد جامع اصفهان و در محله شهشهان بقعه اي قرار دارد که عمر ساختمان آن به دوره تيموريان برمي گردد. اين بقعه در زمان سلطان محمد بن بايسنقر نواده امير تيمور ساخته شده و آرامگاه شاه علاء الدين محمد از سادات و بزرگان اصفهان در آن قرار دارد. شاه علاء الدين محمد در سال 850 هجري قمري به دستور شاهرخ تيموري به شهادت رسيد و مورخين علت شهادت او را علاقه اي مي دانند که سلطان محمد بن بايسنقر به او داشته و نزاع دو شاهزاده تيموري و تسلط شاهرخ به اصفهان موجب خشم او و کشته شدن اين مرد بزرگ مي شود. اين بقعه از داخل و خارج با گچبري و کاشي کاري تزئين شده و گنبد آن در اوائل حکومت پهلوي مرمت شده است.

خطاط کتيبه اصلي بقعه محمود نقاش خوشنويس مشهور قرن نهم هجري است که به خط ثلث گچبري شده،‌ اشعار و عباراتي را نوشته و به شهادت شاه علاءالدين محمد اشاره کرده است. اما بر ديوار شرقي داخل بقعه شهشهان اشعاري به خط نستعليق سفيد نوشته شده و بر ديوار شمالي داخل بقعه نيز کتيبه اي است که با گچبري به خط ثلث سفيد بر زمينه قهوه اي و سبز و قرمز به تاريخ 1013 هجري قمري به وسيله صحيفي فارسي کتابت شده است. مفاد اين کتيبه به اقدامات بانوي نيکوکاري اشاره مي کند که نام او خانم سلطان بوده است. همچنين عبارات اين کتيبه بيانگر تعميراتي است که در زمان سلطنت شاه عباس اول صفوي در بقعه انجام گرفته است.

برگرفته از: پورتال اصفهان، روزنامه ايران