در آموزه هاي اسلامي، علاوه بر آنکه به مسايل معنوي و رواني فرزندان توجه بسيار زيادي شده ، به بهداشت وسلامت جسمي و رواني آنان هم توصيه اکيد شده است. تربيت ِجسم انسانها، از پرورش روح و روان آنها جدا نيست. به طوري که روح و روان سالم ، جسم وتن سالم مي طلبد و افرادي هم که داراي جسم و تن بيمار و ناسالم اند،غالباً روح و رواني غير متعادل و پريشان خواهند داشت، به عبارت ديگر بايد عقل و روح سالم را، در تن سالم و تندرست جستجو کرد.
علاوه برآن، اسلام بر حفظ روحيه زيبا خواهي افراد تأکيد زيادي دارد، بنابراين، والدين هم بايد به سلامتي وتندرستي فرزندان خود اهتمام ورزيده و از آن غافل نباشند، زيرا که غفلت ازآن، باعث بوجود آمدن مشکل در تربيت روحي وعقلاني آنها خواهد شد.
قرآن کريم هم به نظافت و پاکيزگي اشاره کرده است:«اي فرزندان آدم، زينت خود را در هنگام رفتن به مسجد با خود برداريد ...بگو:چه کسي زينتهاي الهي را براي بندگان خود آفريده، و روزيهاي پاکيزه را حرام کرده است؟» (اعراف 22 )
پيام اين آيه شريفه آن است که انسانها بايد خود را پاک و پاکيزه و از لباسهاي تميز بخصوص در هنگام رفتن به مسجد استفاده کنند. و از نعمتهايي که خداي تعالي بدانها داده، استفاده کنند و نعمتهاي حلال را هرگز برخود حرام نکرده، بلکه از آنها به نحواحسن در زندگي خويش استفاده کنند.
شخصي ازامام حسن مجتبي (ع) پرسيد: چرا هنگام برخاستن براي نماز،لباسهاي خوب و زيبا مي پوشيد و از بهترين لباسهايت استفاده مي کني؟ امام (ع) درپاسخ فرمودند:«همانا خداوند زيباست و زيبايي را دوست دارد. به همين جهت من لباسهاي زيبا را براي راز و نياز با پروردگارم مي پوشم. و او دستور داده است که زينت خود را در هنگام رفتن به مسجد برگيريد»(بحارالانوار،ج 83 ،ص 185 )
روان شناسان هم در اين زمينه مي گويند: انسان داراي چهار بعد روحي است؛ حس زيبايي، حس دانايي، حس نيکويي و حس مذهبي. همه اين حسها بايد بصورت صحيح اشباع شوند.ازنظر علمي هم گفته شده که اگر به حس زيبايي توجه نشود، قطعا اين امرآثاربدي به دنبال خواهد داشت.
پيشوايان معصوم (ع) از جمله حضرت رضا(ع) نيز در توصيه ها و سخنان گهربارشان به اين مسأله اشاره داشته اند. امام رضا(ع) در اين رابطه فرمودند: کودکان را تميز و پاکيزه نگهداريد و کثيفي را از تن آنان بزداييد چون شيطان بوي چرک را احساس کرده، سراغ آنان مي آيد. و اگر خواب باشند، دچار ترس و وحشت مي شوند.» (مکارم الاخلاق،ص 237 )
نظافت و بهداشت امري ضروري و از اهميت ويژه اي برخوردار است، به طوري که هيچ انسان پاک سرشت و متعهدي را نمي توان يافت که آن را نستوده و به آن معتقد نباشد. ارزش و اهميت پاکيزگي تا جايي است که در روايات اسلامي از آن به عنوان نشانه ايمان ياد شده است.« نظافت و پاکيزگي جزء ايمان است.» اما هنوز هم در دوره کنوني با وجود پيشرفت و فراهم بودن آسان وسايل بهداشتي، زندگي بعضي ازافراد نابسامان بوده، و با اصل پاکيزگي و زيباخواهي منافات دارد که اين شيوه براي يک انسان مسلمان پسنديده و قابل قبول نيست. نظافت و پاکيزگي سيره و روش همه انبيا و پيامبران الهي بوده است.
امام رضا(ع) در اين رابطه فرمودند: «از اخلاق پيامبران الهي نظافت و پاکيزگي است» (تحف العقول، ص 443 )
بنابراين نظافت و توصيه به آن به دين اسلام اختصاص نداشته و سايراديان الهي نيز آن را رعايت نموده و پيروان خود را به انجام آن سفارش تأکيد نموده اند. علاوه بر آن، عقل و علوم امروزي نيز برانجام کامل آن تأکيد دارد. از آنجايي که افراد از آلودگي و زشتي تنفر دارند، ازکساني که ژوليده وکثيف اند درنشست وبرخاستها ومجالس خود کنار مي کشند و لذا ناراحتي خود را بدين گونه اعلام مي دارند، بنابراين بايد گفت که کثيفي و پليدي امري نکوهيده و موجب خشم و ناراحتي خداي تعالي مي شود.
امام رضا (ع) فرمودند: «خداوند متعال بيچارگي و بيچاره نمايي را دشمن مي دارد، و خداي بزرگ مردم ژوليده و کثيف را دشمن مي دارد» (فقه الرضا، ص 354 )
اگر ما اندکي در کلام گهربار امام رضا (ع) نگاهي بيندازيم، اهميت نظافت و پاکيزگي وهمچنين زشت بودن ژوليدگي و کثيف بودن درپيشگاه خداي تعالي و همچنين تنفر مردم از آن براي ما روشن مي شود. که هر روزه ما اين گونه برخوردها را درزندگي روزمره خود مشاهده مي کنيم.
اما دراين ميان آراستگي ونظافت درجوانان بيشتر ديده مي شود، چون جوان سرشار از شور و نشاط بوده و علاقه مند است تا همواره زيبا و با نشاط در اجتماع ظاهر شود و مورد استقبال قرار گيرد. در برخي از روايات ما هم به اين موضوع اشاره شده است.
حضرت علي(ع) خطاب به قنبر خدمتکار خود پس از اينکه لباسي را به ايشان هديه داد فرمودند: تو جواني ونشاط جواني در تواست و من از خدا حيا مي کنم که در اين زمينه برتوبرتري جويم.
مطلب قابل اشاره ديگر اين است که، جوانان هم اين توجه را داشته باشند که روحيه جواني و زيباخواهي نبايد آنها را به خود باختگي فرهنگي بکشاند و طوري ظاهر و شکل و قيافه خود را آراسته کنند که با مليت ومذهب خود تناسب نداشته باشد. حضرت علي(ع) فرمودند: کمتر کسي خود را شبيه به گروهي کرده است، ولي از همان گروه نباشد. (نهج البلاغه،حکمت 207 )