درباره من
***
هرکجای ایران پهناور که زندگی کنی، وقتی دلت با ذکر «یا رضا» بلرزد، به سوی ارض اقدس میایستی و دست بر سینه خم میشوی و کلامت را به ذکر زیبای «السلام علیک یا علی بن موسی الرضا(ع)» مزین میسازی، ...
تا قد خمیده ات از تو تندیسی بسازد با یاد سلام بر غریب طوس.
پـيـونـدهـــا
موضوعات
- گفتگو و گزارشهای رضوی
- سرود و نوای رضوی
- سیره رضوی
- نکته ها از سیره ی امام رضا (ع)
- خادم الرضا
- بانوي كرامت حضرت معصومه(س)
- کتابشناسی ومعرفی کتاب رضوی
- داستانهای کوتاه رضوی
- اشعارو شاعران رضوی
- زائرين و آداب زيارت
- احادیث و روایات رضوی
- حرم شناسی رضوی
- گالری و فایل های تصویری رضوی
- کلام وگفتار رضوی
- آشنای با زندگی امام
- زائران و خاطرات زيارت
- فایلهای چند رسانه ای
- نامه اي به امام رضا (ع)
- كرامات رضوي
- امام رضا(ع) و تفسیر قرآن کریم
- سفری از مدینه تا مرو
- در مكتب امام رضا(ع)
- دلنوشته ها ی رضوی
- متن و قطعه ادبی رضوی
- مقالات و پژوهش های رضوی
- سبک زندگی در سیره امام رضا (ع)
- امام رضا (ع) و اقتصاد مقاومتی
- امام رضا (ع) و بیداری اسلامی
- نرم افزار رضوی
- امام رضا (ع) و خانواده
- فیلم انیمیشن کلیپ
- توصیه ها ی بهداشتی امام رضا (ع)
نوای رضوی
مشهدی کریمخانی - ای حرمت
صلوات خاصه امام رضا - مرحوم انصاریان
صدای دور ضریح مطهر
صلوات خاصه امام رضا -حسن زاده
آمد مرید مرده دل
حسرت ديدن گنبد طلا حرمت
امام رضا - حامد زمانی
سرود امام رضا
ديدگاه امام رضا عليه السلام درباره مصرف
ارسال شده در شنبه ۱۵ خرداد ۱۳۹۵ ساعت 19
كالاها و خدماتي كه با اهداف معيعن توليد شدهاند و به بازار مبادله عرضه شده اند، براي مصرف و تأمين نيازهاي جسمي و روحي آماده ميشوند. كالاهاي عمومي و خاص، خدمات اجتماعي، امتيازات و اعتبارات اجتماعي و غيره در اين بازار ظهور نموده است.
آنچه در اين حوزه، اقتضاي عدالت اقتصادي است، توزيع عادلانه كالاها و خدمات است. تنظيم شبكههاي توزيع كالا به نحوي كه بتواند به طور يكسان حداقل نيازهاي مصرفي آحاد جامعه را تأمين نمايد و در مراتب بالاتر، سطح معيشتي و رفاه عمومي را به طور يكسان همگاني نمايد، نشانهاي از عدالت اقتصادي است.
براي تحقق عدالت در اين زمينه، الگوي مصرف بسيار تعيينكننده است و مباحثي از قبيل الگوي مسكن، انرژي، تغذيه و ساير نيازها و مجموعه سياستهاي اقتصادي متأثر از آن خواهد بود. از آثار مثبت الگوي مصرف، كنترل تقاضاست. به هر حال، لازمه عدالت توليدي و مصرفي، ايجاد توازن ميان الگوي مصرف و اولويتهاي توليد است و لازمه تداوم حركت عادلانه در نظام اقتصادي برقراري ثبات و توازن است.
نيازها در الگوي مصرف بايد طوري طبقهبندي شوند كه تعالي و تكامل فرد و جامعه به صورت متوازن و همهجانبه صورت پذيرد. بنا به تعريفي كه از جامعه ايدئال اسلامي ارائه شده، كالاهايي كه در بازار اسلامي تقاضا ميشوند، كالاهايي مشروع خواهند بود كه توليد، عرضه و مصرفشان، علاوه بر اينكه منع شرعي ندارد، ميتواند موجب حركت تكاملي انسان و حتي لازمه آن و برخاسته از مطلوبيتهاي اسلامي افراد جامعه، كه تحت تعليمات اسلامي قرار گرفته و همواره در حال رشد هستند، باشد. امام رضا عليه السلام ميفرمايد: ما [با بررسي احكام] مييابيم هرچه را خداوند متعال حلال شمرده است، مايه صلاح و بقاي مردم است.1 ازاين رو، نميتوان هر كالايي را به هر شكل و هر اندازه توليد نمود.
از ديدگاه امام رضا عليه السلام ، پس از محدوديتهاي گذشته در مسائل مالي و كسب مال، تصرفات در اموال شخصي نيز محدود است، يعني اموالي كه طبق اصل مالكيت فردي، به شخص تعلق دارد و اختيار آنها در دست اوست و به ظاهر انگاشته ميشود كه او ميتواند در آنها هرگونه كه خواست تصرف كند، در واقع اين چنين نيست، و تصرفات در اموال شخصي نيز محدود و مشروط است، و هر كس در مال خود نيز مجاز نيست هر گونه بخواهد تصرف كند، بلكه تصرف او بايد در حد ميانه و دور از اسراف باشد. هر گونه اسراف و مصرف زياد در اموال شخصي و براي شخص مالك، ممنوع است.
آنطور كه در حديث زير نيز ذكر شده است:
استاذنت الرِّضَا عليه السلام فِي النَّفَقَةِ عَلِي الْعِيالِ ؟ فَقَالَ عليه السلام : بَينَ المكروهين. فَقُلْتُ: جَعَلْتُ فداك لَا وَ اللَّهِ مَا اعْرِفْ المكروهين. قَالَ : فَقَالَ لَهُ : يرحمك اللَّهُ أَمَا تَعْرِفُ انَّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلٍ كره الاسراف وَ كره الاقتار. فَقَالَ عليه السلام : وَ الَّذِينَ اذا أَنْفَقُوا لَمْ يسْرِفُوا وَ لَمْ يقْتُرُوا وَ كان بَينَ ذلك قَواماً !
از امام رضا عليه السلام درباره چگونگي تامين مخارج خانواده جويا شدم، فرمود: (مخارج خانواده) حد وسط است، ميان دو روش ناپسند. گفتم فدايت شوم: به خدا سوگند نميدانم اين دو روش چيست؟ فرمود: رحمت الهي بر تو باد، آيا نميداني كه خداوند بزرگ اسراف (زيادهروي) و اقتار (سختگيري) را ناخوشايند دارد و در قرآن فرموده است: آنان كه هرگاه چيزي ببخشند نه زيادهروي كنند و نه خست ورزند، و ميانگين اين دو حد را در حد قوامي (مايه پايداري و بقاي زندگي) ببخشند.2
انفاق بالاترين و ارزشمندترين نوع تصرف در اموال شخصي است، و شخصي كه مال خود را انفاق ميكند، بهترين نوع تصرف را در آن انجام داده است، به ويژه كه براي افراد خانواده خودش باشد. با اين وصف، اين تصرف نيز محدود و مشروط است. بايد انفاق در حد متعادل و وسط (و حد قوامي) باشد، نه زياده از مقدار لازم و نه كمتر از آن.
با بررسي احاديث ديگري كه از امام رضا عليه السلام در اين زمينه رسيده است، به مرزهاي دقيقتري از مفهوم اسراف دست مييابيم. در كوچكترين چيزها، حتي آنها كه در نظر مردم بيارزش و دور ريختني جلوه ميكند، امام اسراف را روا نميداند.از اين رو، حضرت فرمودند: «مِنَ الْفَسَادِ قَطْعُ الدِّرْهَمِ وَ الدِّينَارِ وَ طَرْحُ النوي؛ تكه تكه كردن درهم و دينار (يا هر پولي ديگر كه آنها را از استفاده بيندازد)، و دور افكندن هسته خرما (كه ممكن است بذر نخلي شود، يا به مصرف ديگري آيد) از جمله كارهاي فاسد و نادرست است».3
در آشاميدنيها و خوردنيها نيز در نظر امام رعايت حد ميانه لازم است؛ حد ميانه، مايه دوام و سلامت مزاج است، و زيادهروي و پرخوري بدن را ميفرسايد و عمر را كوتاه ميكند، و موجب انواع بيماريها ميشود. از اينرو ايشان در اين زمينه ميفرمايند: «لَوْ انَّ النَّاسَ قَصَدُوا فِي المَطْعَمِ لَاسْتَقَامَتْ أَبْدَانُهُمْ؛ اگر مردمان حد ميانه را در خوراك رعايت ميكردند بدنهاشان پايدار (و سالم) ميماند».4
حد ميانه در خوردن، متناسب با رشد تن و روان آدمياست. در پوشيدن نيز، رعايت جانب حد ميانه و دوري از تجملگرايي و اسراف لازم شمرده شده است.
يكي از شاخههاي اصلي محدوديت در مصرف، تقدير در (معيشت) زندگي است. اين اصل، در كلمات پيامبر صلي الله عليه و آله و امامان عليه السلام فراوان آمده است و به معناي اندازه داشتن در هزينه، و حساب كردن امور زندگي، و برقراري هماهنگي ميان نيازها و چگونگي برآورد آنها است؛ يعني رعايت اصل حياتي نظم و انضباط اقتصادي است. اين اصل از برنامههاي اساسي اقتصادي و تربيتي در اسلام است. افراد جامعه اسلامي بايد داراي تربيتي اقتصادي باشند، و زندگيشان برنامه داشته باشد، و مصرف مواد و كالاها بايد در چهارچوب محاسبه و مديريت انجام گيرد.
امام رضا عليه السلام در اين زمينه فرمودهاند: «لا يسْتَكْمِلَ عَبْدِ حقيقه الايمان حتي تَكُونَ فِيهِ خِصَالُ ثَلَاثٍ : التَّفَقُّهُ فِي الدِّينِ وَ حُسْنِ التَّقْدِيرِ فِي المعيشه، وَ الصَّبْرُ عَلِي الرَّزَايا؛ تا سه خصلت در آدمي نباشد، حقيقت ايمان او كمال نبايد: ژرف شناختن دين، اندازه داشتن در زندگي و پايداري در مصيبتها».5
اهميت اين بعد از تربيت، در اين است كه نظام اقتصادي حاكم بر حيات فرد و جامعه، اگر با محاسبه باشد، زمينهاي سازنده براي رشد مادي و معنوي افراد خواهد بود و سبب ميشود تا از امكانات و نيروها به موقع و به اندازه، بهرهبرداري شود، و از هرز رفتن توان و فكر و سرمايههاي انسانها جلوگيري به عمل آيد. زندگي بيحساب و فاقد محاسبه، تعادل و هماهنگي لازم را ندارد و با وجود صرف نيرو و سرمايه فراوان، بازدهي بسيار اندك خواهد داشت و در نتيجه امكانات و نيروها هرز ميرود، و استواري و پايداري حيات فرد و جامعه دچار خطر ميشود.
اصل «تقدير در معيشت»، به رعايت حدود لازم و پيروي از حد ميانه و دوري از اسراف ميانجامد. اين اصل، با توجه به زباني كه در حديث امام رضا عليه السلام و ديگر احاديث به كار رفته، و به صورتي كلي و قانونمند بازگو شده است، همه مراحل تكليفي را در همه ابعاد زندگي دربرميگيرد.
از ديدگاه امام رضا عليه السلام ، تصرفات شخص در اموال خويش، محدود است؛ يعني اينگونه نيست كه اموال انسان چون ملك اوست و به وي تعلق دارد، بتواند در آنها هرگونه كه خواست، تصرف كند، بلكه تصرف او بايد در حد ميانه و متعادل و به دور از اسراف و خست باشد. او هم اجازه ندارد كه خست ورزد و در مصرف بر خود سخت گيرد و هم مجاز نيست كه اموال خويش را ريخت و پاش نمايد.
براي تحقق عدالت در اين زمينه، الگوي مصرف بسيار تعيينكننده است و مباحثي از قبيل الگوي مسكن، انرژي، تغذيه و ساير نيازها و مجموعه سياستهاي اقتصادي متأثر از آن خواهد بود. از آثار مثبت الگوي مصرف، كنترل تقاضاست. به هر حال، لازمه عدالت توليدي و مصرفي، ايجاد توازن ميان الگوي مصرف و اولويتهاي توليد است و لازمه تداوم حركت عادلانه در نظام اقتصادي برقراري ثبات و توازن است.
نيازها در الگوي مصرف بايد طوري طبقهبندي شوند كه تعالي و تكامل فرد و جامعه به صورت متوازن و همهجانبه صورت پذيرد. بنا به تعريفي كه از جامعه ايدئال اسلامي ارائه شده، كالاهايي كه در بازار اسلامي تقاضا ميشوند، كالاهايي مشروع خواهند بود كه توليد، عرضه و مصرفشان، علاوه بر اينكه منع شرعي ندارد، ميتواند موجب حركت تكاملي انسان و حتي لازمه آن و برخاسته از مطلوبيتهاي اسلامي افراد جامعه، كه تحت تعليمات اسلامي قرار گرفته و همواره در حال رشد هستند، باشد. امام رضا عليه السلام ميفرمايد: ما [با بررسي احكام] مييابيم هرچه را خداوند متعال حلال شمرده است، مايه صلاح و بقاي مردم است.1 ازاين رو، نميتوان هر كالايي را به هر شكل و هر اندازه توليد نمود.
از ديدگاه امام رضا عليه السلام ، پس از محدوديتهاي گذشته در مسائل مالي و كسب مال، تصرفات در اموال شخصي نيز محدود است، يعني اموالي كه طبق اصل مالكيت فردي، به شخص تعلق دارد و اختيار آنها در دست اوست و به ظاهر انگاشته ميشود كه او ميتواند در آنها هرگونه كه خواست تصرف كند، در واقع اين چنين نيست، و تصرفات در اموال شخصي نيز محدود و مشروط است، و هر كس در مال خود نيز مجاز نيست هر گونه بخواهد تصرف كند، بلكه تصرف او بايد در حد ميانه و دور از اسراف باشد. هر گونه اسراف و مصرف زياد در اموال شخصي و براي شخص مالك، ممنوع است.
آنطور كه در حديث زير نيز ذكر شده است:
استاذنت الرِّضَا عليه السلام فِي النَّفَقَةِ عَلِي الْعِيالِ ؟ فَقَالَ عليه السلام : بَينَ المكروهين. فَقُلْتُ: جَعَلْتُ فداك لَا وَ اللَّهِ مَا اعْرِفْ المكروهين. قَالَ : فَقَالَ لَهُ : يرحمك اللَّهُ أَمَا تَعْرِفُ انَّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلٍ كره الاسراف وَ كره الاقتار. فَقَالَ عليه السلام : وَ الَّذِينَ اذا أَنْفَقُوا لَمْ يسْرِفُوا وَ لَمْ يقْتُرُوا وَ كان بَينَ ذلك قَواماً !
از امام رضا عليه السلام درباره چگونگي تامين مخارج خانواده جويا شدم، فرمود: (مخارج خانواده) حد وسط است، ميان دو روش ناپسند. گفتم فدايت شوم: به خدا سوگند نميدانم اين دو روش چيست؟ فرمود: رحمت الهي بر تو باد، آيا نميداني كه خداوند بزرگ اسراف (زيادهروي) و اقتار (سختگيري) را ناخوشايند دارد و در قرآن فرموده است: آنان كه هرگاه چيزي ببخشند نه زيادهروي كنند و نه خست ورزند، و ميانگين اين دو حد را در حد قوامي (مايه پايداري و بقاي زندگي) ببخشند.2
انفاق بالاترين و ارزشمندترين نوع تصرف در اموال شخصي است، و شخصي كه مال خود را انفاق ميكند، بهترين نوع تصرف را در آن انجام داده است، به ويژه كه براي افراد خانواده خودش باشد. با اين وصف، اين تصرف نيز محدود و مشروط است. بايد انفاق در حد متعادل و وسط (و حد قوامي) باشد، نه زياده از مقدار لازم و نه كمتر از آن.
با بررسي احاديث ديگري كه از امام رضا عليه السلام در اين زمينه رسيده است، به مرزهاي دقيقتري از مفهوم اسراف دست مييابيم. در كوچكترين چيزها، حتي آنها كه در نظر مردم بيارزش و دور ريختني جلوه ميكند، امام اسراف را روا نميداند.از اين رو، حضرت فرمودند: «مِنَ الْفَسَادِ قَطْعُ الدِّرْهَمِ وَ الدِّينَارِ وَ طَرْحُ النوي؛ تكه تكه كردن درهم و دينار (يا هر پولي ديگر كه آنها را از استفاده بيندازد)، و دور افكندن هسته خرما (كه ممكن است بذر نخلي شود، يا به مصرف ديگري آيد) از جمله كارهاي فاسد و نادرست است».3
در آشاميدنيها و خوردنيها نيز در نظر امام رعايت حد ميانه لازم است؛ حد ميانه، مايه دوام و سلامت مزاج است، و زيادهروي و پرخوري بدن را ميفرسايد و عمر را كوتاه ميكند، و موجب انواع بيماريها ميشود. از اينرو ايشان در اين زمينه ميفرمايند: «لَوْ انَّ النَّاسَ قَصَدُوا فِي المَطْعَمِ لَاسْتَقَامَتْ أَبْدَانُهُمْ؛ اگر مردمان حد ميانه را در خوراك رعايت ميكردند بدنهاشان پايدار (و سالم) ميماند».4
حد ميانه در خوردن، متناسب با رشد تن و روان آدمياست. در پوشيدن نيز، رعايت جانب حد ميانه و دوري از تجملگرايي و اسراف لازم شمرده شده است.
يكي از شاخههاي اصلي محدوديت در مصرف، تقدير در (معيشت) زندگي است. اين اصل، در كلمات پيامبر صلي الله عليه و آله و امامان عليه السلام فراوان آمده است و به معناي اندازه داشتن در هزينه، و حساب كردن امور زندگي، و برقراري هماهنگي ميان نيازها و چگونگي برآورد آنها است؛ يعني رعايت اصل حياتي نظم و انضباط اقتصادي است. اين اصل از برنامههاي اساسي اقتصادي و تربيتي در اسلام است. افراد جامعه اسلامي بايد داراي تربيتي اقتصادي باشند، و زندگيشان برنامه داشته باشد، و مصرف مواد و كالاها بايد در چهارچوب محاسبه و مديريت انجام گيرد.
امام رضا عليه السلام در اين زمينه فرمودهاند: «لا يسْتَكْمِلَ عَبْدِ حقيقه الايمان حتي تَكُونَ فِيهِ خِصَالُ ثَلَاثٍ : التَّفَقُّهُ فِي الدِّينِ وَ حُسْنِ التَّقْدِيرِ فِي المعيشه، وَ الصَّبْرُ عَلِي الرَّزَايا؛ تا سه خصلت در آدمي نباشد، حقيقت ايمان او كمال نبايد: ژرف شناختن دين، اندازه داشتن در زندگي و پايداري در مصيبتها».5
اهميت اين بعد از تربيت، در اين است كه نظام اقتصادي حاكم بر حيات فرد و جامعه، اگر با محاسبه باشد، زمينهاي سازنده براي رشد مادي و معنوي افراد خواهد بود و سبب ميشود تا از امكانات و نيروها به موقع و به اندازه، بهرهبرداري شود، و از هرز رفتن توان و فكر و سرمايههاي انسانها جلوگيري به عمل آيد. زندگي بيحساب و فاقد محاسبه، تعادل و هماهنگي لازم را ندارد و با وجود صرف نيرو و سرمايه فراوان، بازدهي بسيار اندك خواهد داشت و در نتيجه امكانات و نيروها هرز ميرود، و استواري و پايداري حيات فرد و جامعه دچار خطر ميشود.
اصل «تقدير در معيشت»، به رعايت حدود لازم و پيروي از حد ميانه و دوري از اسراف ميانجامد. اين اصل، با توجه به زباني كه در حديث امام رضا عليه السلام و ديگر احاديث به كار رفته، و به صورتي كلي و قانونمند بازگو شده است، همه مراحل تكليفي را در همه ابعاد زندگي دربرميگيرد.
از ديدگاه امام رضا عليه السلام ، تصرفات شخص در اموال خويش، محدود است؛ يعني اينگونه نيست كه اموال انسان چون ملك اوست و به وي تعلق دارد، بتواند در آنها هرگونه كه خواست، تصرف كند، بلكه تصرف او بايد در حد ميانه و متعادل و به دور از اسراف و خست باشد. او هم اجازه ندارد كه خست ورزد و در مصرف بر خود سخت گيرد و هم مجاز نيست كه اموال خويش را ريخت و پاش نمايد.
برچسبها: مصرف
توسط ، با موضوع امام رضا (ع) و اقتصاد مقاومتی
| لينک ثابت
آخـرين مطالب ارسالـي
پيوند روزانه
- آيين خويشاوندى و صله رحم در سیره رضوی
- رفتارهای اقتصادی امام رضا عليه السلام
- توصیههای امام رضا (ع) در باب مشاجره
- روش تغذیه و طرز خوردن از نگاه امام رضا علیه السلام
- تبین جایگاه اقتصادی خانواده در نگاه امام رضا
- مباني و اصول جهاد اقتصادي در سیره رضوی
- تحرک صحیح اقتصادی در سیره رضوی
- راز طول عمر و سلامت انسان در کلام امام رضا علیه السلام
- امام رضا (ع) الگويي براي اخلاق
- سنتهای ازدواج در سیره رضوی
- امام رضا(علیه السلام) و تربيت فرزند
- سيره تربيتي امام رضا علیه ا لسلام
- اي تكيه گاه هشتمين
- اي غريب نواز!
- کعبه آمال دلدادگان
- حكايتي دارد دلبستگيهاي من و تو
- لحظه هايي كه تكرار نمي شوند
- پياده در راه عشق
- نور رضوی
- نگاه كنیم...
- تمام پيوندها
آرشـيــو مـطـالــــب
لوگودونی
پایگاه های رضوی
.........................
آماده تبادل لینک و لوگو با پایگاه های رضوی و ارزشی هستیم